İşletmede mesleki eğitim sözleşmesinin feshi, koordinatörlük süreçlerinin en çok hata yapılan aşamasıdır: bildirim süresi kaçırılır, SGK çıkışı gecikir ya da fesih sebebi mevzuattaki karşılığıyla eşleşmez. Bu rehberde süreci resmî sözleşme metni üzerinden adım adım ele alıyoruz.
Sözleşme hangi hâllerde feshedilir?
MEB'in yürürlükteki tip sözleşmesinin "Sözleşmenin Feshi" başlıklı 24 üncü maddesi, feshin yapılabileceği hâlleri sayar. Sözleşme, aşağıdaki durumlarda Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 143 üncü maddesine göre tek taraflı veya karşılıklı olarak feshedilir:
- İş yerinin çeşitli sebeplerle kapatılması,
- İşletmelerde grev ve lokavt uygulaması olması,
- Deprem, yangın ve sel gibi afetler veya taraflardan birinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi,
- İş yerindeki eğitici personel / usta öğretici unvanlı personelin işten ayrılması ve iş yerinde öğrencinin eğitim aldığı aynı alanda başka eğitici personel / usta öğretici bulunmaması,
- İş yeri sahibinin değişmesi,
- Sağlık durumunun işletmedeki eğitimden olumsuz etkilenmesi,
- Öğrencinin okul değiştirme veya örgün eğitim dışına çıkarma cezası alarak okul/kurumla ilişiğinin kesilmesi,
- Öğrencinin okula veya işletmeye devamsızlığı nedeniyle başarısızlığının söz konusu olması,
- Öğrenciye bakmakla yükümlü olanın ikametini değiştirmesi nedeniyle öğrencinin ulaşımını sağlayamayacağına dair yazılı beyanı ya da öğrencinin nakil yoluyla okul değiştirmesi.
Üç iş günü kuralı
"Fesih durumu, sözleşmenin feshi tarihinden itibaren üç iş günü içinde ilgili okul / kurum müdürlüğüne ve işletmeye yazılı olarak bildirilir." (MEB tip sözleşmesi md. 24/2; atıf: 3308 sayılı Kanun md. 22, Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 143)
Dikkat edilmesi gereken iki nokta var: süre takvim günü değil iş günü üzerinden işler ve bildirim çift taraflıdır — yalnızca okula değil, işletmeye de yazılı bildirim yapılır.
Adım adım fesih süreci
- Sebebin tespiti ve belgelenmesi: Fesih sebebi, sözleşmenin 24 üncü maddesindeki hâllerden biriyle eşleşmelidir. Devamsızlık kaynaklı fesihlerde, bildirimlerin usulüne uygun yapılmış olması dayanağın temelidir.
- Fesih tutanağının düzenlenmesi: İşletme, öğrenci/veli ve okul bilgilerini içeren tutanak hazırlanır; fesih sebebi açıkça yazılır, işletme yetkilisi ve koordinatör öğretmen imzalar.
- Üç iş günü içinde yazılı bildirim: Okul/kurum müdürlüğüne ve işletmeye bildirim yapılır.
- Onay ve kayıt: Tutanak koordinatör müdür yardımcısı ve okul müdürlüğünce değerlendirilir, öğrenci kayıtlarına işlenir.
- SGK çıkışı: Öğrencinin sigortalılığı okul/kurum müdürlüğünce sonlandırılır. Sigorta ve prim ödemeye ilişkin belgeler okul müdürlüğünce süresiz muhafaza edilir (sözleşme md. 12).
- Yeni işletme yönlendirmesi: Öğrencinin eğitimine devam edebilmesi için yeni işletme araştırması başlatılır.
📄 Ücretsiz Fesih Tutanağı Oluşturucu — tutanağı 27 hazır fesih sebebinden seçim yaparak doldurun, A4 yazdırın ya da PDF kaydedin. Üyelik gerekmez, bilgileriniz sunucuya gönderilmez.
MESEM öğrencilerinde iki hafta kuralı
Mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin işyeri değişikliği talebi hâlinde iki hafta içinde yeni bir iş yeri ile sözleşme imzalaması gerekir (OKY md. 143). Bu süre içinde sözleşme imzalayamayan öğrenci devamsızlıktan sınıf tekrarına kalmış sayılır; zorunlu hâllerde bu süre ücretsiz izin süresini geçemez. Fesih sonrası takibin gecikmemesinin en önemli sebebi budur.
Devamsızlık kaynaklı fesihlerde dikkat edilecekler
Fesihlerin büyük kısmı devamsızlıktan kaynaklanır. Bu süreçte iki yükümlülük kritik önemdedir:
- İşletmenin bildirim yükümlülüğü: Özürsüz olarak aralıksız iki iş günü eğitime gelmeyen öğrenci, en geç iki iş günü içinde okul/kurum müdürlüğüne elektronik ortamda veya yazılı olarak bildirilir (sözleşme md. 14; Yönetmelik md. 144).
- Öğrencinin belge yükümlülüğü: Devamsızlık yapılan süreye ilişkin özür belgesi veya yazılı veli beyanı, özür gününü takip eden en geç beş iş günü içinde okul/kurum müdürlüğüne teslim edilir (sözleşme md. 19/e).
Devamsızlık sınırları ve bildirim takvimi için: MESEM Devamsızlık Sınırları rehberi.
Sık sorulan sorular
Fesih tutanağını kim imzalar?
Tutanakta işletme yetkilisinin imza/kaşesi, koordinatör öğretmenin imzası ve okul yönetiminin onayı bulunur. Uygulamada onay bölümünü koordinatör müdür yardımcısı ve okul müdürü birlikte yürütür.
Öğrenci kendi isteğiyle işletmeden ayrılabilir mi?
Sözleşme tek taraflı olarak ancak 24 üncü maddede sayılan hâllerde feshedilebilir; bunun dışındaki ayrılmalar karşılıklı mutabakat gerektirir. İkamet değişikliği nedeniyle ulaşım sağlanamaması, yazılı beyanla fesih sebebi olarak kabul edilir.
Fesih sonrası öğrencinin sigortası ne olur?
Sözleşmenin feshiyle birlikte öğrencinin SGK çıkışı yapılır. Yeni bir işletmeyle sözleşme imzalandığında sigorta girişi yeniden başlatılır.
İşveren değişirse sözleşme feshedilir mi?
İşverenin değişmesi hâlinde yeni işveren aynı mesleği/üretimi sürdürüyorsa sözleşme yenilenir (sözleşme md. 21); sürdürmüyorsa fesih söz konusu olur.
Not: Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır. Resmî işlemlerde MEB tip sözleşmesinin güncel metni, Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (md. 143, 144) ve 3308 sayılı Kanun hükümleri ile okul idarenizin uygulaması esas alınır.