Koordinatörlük Ders Yükü Hesaplayıcı

Hesaplama hangi mevzuata dayanıyor?

Bu araç, aşağıdaki yürürlükteki mevzuat hükümlerini uygular (metinler birebir ilgili kaynaklardan alınmıştır):

• Grup sayısı ve ders yükü: MEB'e Bağlı Eğitim Kurumları Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmelik md. 22 — örgün kurumlar için 22/1-ç, MESEM için 22/2 ve 22/3 (Değişik: RG-18/8/2022-31927 - C.K.-5975/7 md.).
• Koordinatörlük görevlendirmesi ve dağıtımı: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 88.
• Öğretmen başına azami saat: MEB Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar, md. 15/2 (son değişiklik: 29.12.2021 tarihli ve 5029 sayılı CK).

Grup sayısı tabloları (Norm Kadro Yönetmeliği md. 22)

Örgün okullar (MTAL vb.) — her şubede en fazla 4 grup oluşturulabilir:

Sınıf	1 grup	2 grup	3 grup	4 grup
9. sınıf	10-20 öğrenci	21-30	31 ve üzeri	—
10, 11 ve 12. sınıf	8-16 öğrenci	17-24	25-32	33 ve üzeri

Yönetmelik metni (md. 22/1-ç): "…gruplar; 9 uncu sınıfta, 10-21 öğrenciye kadar 1, 21-31 öğrenciye kadar 2, 31'den fazla öğrenci için 3; 10 uncu, 11 inci ve 12 nci sınıflarda, 8-17 öğrenciye kadar 1, 17-25 öğrenciye kadar 2, 25-33 öğrenciye kadar 3, 33 ve daha fazla öğrenci için 4, olacak şekilde oluşturulur." Uygulamada "17'ye kadar" ifadesi 17 hariç (8-16) olarak okunur. (Değişik: RG-18/8/2022-31927 - C.K.-5975/7 md.)

İki önemli ayrıntı:

• Gruplandırma şarta bağlıdır: Şubeler yalnızca "derslerin ayrı fiziki ortam, atölye ve laboratuvarlarda veya farklı makine, araç ve gereçle grup çalışması şeklinde yapılması durumunda" gruplara bölünür.
• Kaynaştırma/bütünleştirme: Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler gruplara eşit sayıda dağıtılmak kaydıyla, bu durumda bulunan en az 2 öğrencinin bulunduğu gruplar ikiye bölünür; ancak grup sayısı hiçbir şekilde 5'i geçemez. Hesaplayıcıdaki "Kaynaştırma Öğr." alanı bu kuralı uygular.

MESEM'ler — burada kural tamamen farklıdır: şubeler gruplara bölünmez. İşletmelerde meslek eğitimi ders yükü için meslek alanındaki tüm sınıf seviyelerinde kayıtlı toplam çırak sayısı gruplandırılır (en fazla 12 grup):

Yönetmelik metni (md. 22/2): "Meslekî eğitim merkezi programında alan/dal derslerine ilişkin ders yükü hesaplanırken şubeler gruplara bölünmez ve bir şubedeki öğrenci sayısının birinci fıkranın (ç) bendinde belirtilen grup oluşturma sayısının altında olması durumunda işletmelerde meslek eğitimi dersi dışındaki alan/dal dersleri ders yükü hesabına dâhil edilmez. … İşletmelerde meslek eğitimi ders yükü çerçeve öğretim programında yer alan işletmelerde meslek eğitimi ders saati ile grup sayısının çarpımı sonucu bulunur."

md. 22/3: "Meslekî eğitim merkezi programında alanın toplam ders yükü, işletmelerde meslek eğitimi ders yüküne meslek alanında okutulan haftalık alan/dal ders saatleri eklenerek bulunur." (Değişik: RG-18/8/2022-31927 - C.K.-5975/7 md.)

⚠️ 2022 değişikliği: Bu fıkralar 18/8/2022'de yeniden yazılmıştır. Önceki metindeki sabit "haftalık 32 saat" ifadesi kaldırılmış, yerine çerçeve öğretim programındaki ders saati esas alınmıştır. Ayrıca çırak grup aralığı 12'den 10'a inmiş, azami grup sayısı 10'dan 12'ye çıkmıştır. İnternette dolaşan eski tablolara dikkat edin.

Sınıf mevcudu 8'in altında olan şubenin ders yükü nasıl hesaplanır?

Bu, norm kadro döneminde en sık sorulan sorulardan biri. Cevap kurum türüne göre değişir ve MESEM için yönetmelikte açıkça yazılıdır.

Önce eşiği doğru bilmek gerekiyor. "Grup oluşturma sayısı" alt sınırı her sınıfta 8 değildir:

Sınıf düzeyi	Grup oluşturma alt sınırı
9. sınıf	10 öğrenci
10, 11 ve 12. sınıf	8 öğrenci

Yani 9. sınıfta 9 kişilik bir şube de eşiğin altındadır. Soru genellikle "8" üzerinden sorulur ama 9. sınıf için doğru sayı 10'dur.

MESEM'de (md. 22/2) — net hüküm

Mevcudu eşiğin altında olan şube için ikili bir sonuç doğar:

Ders türü	Hesaba katılır mı?	Neden
Alan/dal dersleri (teorik + atölye)	Hayır, dâhil edilmez	md. 22/2 bunu açıkça yazar
İşletmelerde meslek eğitimi dersi (koordinatörlük)	Evet, dâhil edilir	Şube bazında değil, alandaki toplam çırak sayısı üzerinden hesaplanır

Bu ayrım çok önemli ve uygulamada sık karıştırılıyor: şube mevcudu düşük diye o çıraklar koordinatörlük ders yükünden silinmez. Yönetmelik işletmelerde meslek eğitimi ders yükünü "meslek alanındaki tüm sınıf seviyelerinde kayıtlı toplam çırak sayısı" üzerinden gruplandırır — 5 kişilik bir şubedeki 5 çırak da bu toplama girer.

md. 22/2: "…bir şubedeki öğrenci sayısının birinci fıkranın (ç) bendinde belirtilen grup oluşturma sayısının altında olması durumunda işletmelerde meslek eğitimi dersi dışındaki alan/dal dersleri ders yükü hesabına dâhil edilmez."

Yukarıdaki hesaplayıcının MESEM sekmesinde şubelerinizi girdiğinizde bu kural otomatik uygulanır; eşiğin altındaki şubeler "HARİÇ" olarak işaretlenir.

MTAL ve diğer örgün kurumlarda (md. 22/1-ç)

Burada durum farklıdır. Yönetmelik örgün kurumlar için böyle bir "dâhil edilmez" hükmü getirmemiştir — bu dışlama kuralı yalnızca MESEM'i düzenleyen 2. fıkrada yer alır. Örgün kurumlarda 22/1-ç yalnızca şubenin kaç gruba bölüneceğini düzenler; gruplandırma da ancak dersler ayrı fiziki ortam, atölye/laboratuvarda ya da farklı makine-araçla yapılıyorsa söz konusudur.

Mevcudu eşiğin altındaki bir şube grup çarpanı kazanamaz (tabloda karşılığı yoktur), ancak şube ve dersleri haftalık ders çizelgesinde varlığını sürdürür. Hesaplayıcı bu durumda şubeyi 1 grup sayar ve sizi uyarır. Bu senaryoda okul idarenizle ve il/ilçe millî eğitim müdürlüğünüzle teyit etmenizi öneririz; yönetmelik metni bu özel durumu örgün kurumlar için ayrıca düzenlememiştir.

Öğretmen başına azami haftalık saat (Ek Ders Kararı md. 15/2)

Kurum türü	Büyükşehir ilçesi	Diğer il ve ilçeler
Mesleki eğitim merkezleri (MESEM)	24 saat	18 saat
Diğer okul ve kurumlar (MTAL vb.)	20 saat	16 saat

"Ders yükünün iki katı" sınırı hâlâ geçerli mi?

Bazı kaynaklarda ve forumlarda geçen "işletmelerde meslek eğitimi ek dersi, uygulamalı meslek dersleri toplam ders yükünün iki katını geçemez" ifadesi, Kararın yürürlükteki 15 inci maddesinde yer almamaktadır. Güncel üst sınırlar yukarıdaki tabloda verilen öğretmen başına azami haftalık saatlerdir. Uygulamada il millî eğitim müdürlüğünce onaylanan koordinatörlük programı esastır.

Uzaklık, ulaşım ve işletmeler arası mesafe hesaba katılmıyor mu?

Bu ölçütler ders yükünün hesabına değil, hesaplanan yükün öğretmenlere dağıtımına ilişkindir. Mevzuat, ders yükünü sayısal formülle (grup sayısı × ders saati) belirlerken; hangi güzergâhtaki kaç işletme ve öğrenci için kaç saat verileceğinin takdirini sayısal bir katsayıya bağlamaz, komisyona bırakır:

"İşletmelerde mesleki eğitim ek ders görevi verilmesinde işletmelerin okula uzaklığı, ulaşım durumu, işletme sayısı, işletmeler arası uzaklık ve işletmedeki öğrenci sayısıyla bunlarla ilgili iş ve işlemlerde harcanılacak zaman gibi ölçütler esas alınır. Hangi güzergâhtaki, kaç işletme ve öğrenci için kaç saat ek ders görevi verilebileceği, koordinatör müdür yardımcısının başkanlığında alan zümre başkanlarıyla birer alan öğretmeninden oluşan komisyonca planlanır. … Bu kapsamda bir öğretmene aynı gün için 8 saatten fazla ek ders görevi verilmez." (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği md. 88/2-b)

Yani bu araç size dağıtılabilecek toplam yükü ve yasal tavanları verir; uzak işletmeler, toplu taşıma imkânı ve güzergâhlar gibi etkenlere göre kimin kaç saat alacağını okulunuzun komisyonu bu havuz içinde planlar. Ara tatil, yarıyıl ve yaz tatilinde staj/mesleki eğitim gören öğrenciler için işletme ve öğrenci sayısı dikkate alınarak yeniden değerlendirme yapılır (md. 88/2-b).

Detaylı rehber: Koordinatörlük Ders Yükü Hesaplama - Formül ve Örnekler →